Nghị định 144/2026/NĐ-CP ban hành ngày 5/5/2026 có hiệu lực thi hành kể từ ngày 20/6/2026 đã sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 181/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng. Theo đó, doanh nghiệp được khấu trừ thuế GTGT đối với hàng hóa, dịch vụ mua theo hình thức trả chậm, trả góp có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên. Việc nắm rõ các điều kiện và thủ tục theo quy định hiện hành sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa dòng tiền, hạn chế rủi ro bị xuất toán thuế khi thanh tra, kiểm tra thuế.

1. Điều kiện được khấu trừ thuế GTGT với hàng hàng hóa, dịch vụ mua theo hình thức trả chậm, trả góp

Theo Nghị định số 144/2026/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung Nghị định số 181/2025/NĐ-CP) và Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 doanh nghiệp cần đáp ứng các điều kiện về thanh toán, điều kiện về hóa đơn chứng từ và điều kiện về mục đích sử dụng hàng hóa, dịch vụ để được khấu trừ thuế GTGT đối với hàng hóa dịch vụ mua theo hình thức trả chậm, trả góp.

Cụ thể, các điều kiện  bao gồm:

(1) Điều kiện về thanh toán không dùng tiền mặt

Theo Điều 4, Nghị định số 144/2026/NĐ-CP sửa đổi bổ sung Điểm g, Khoản 2, Điều 26, Nghị định số 181/2025/NĐ-CP quy định đối với hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên để được khấu trừ thuế GTGT đầu vào doanh nghiệp cần đáp ứng điều kiện có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.

(2) Điều kiện về hóa đơn, chứng từ

Khi mua hàng hóa dịch vụ trả chậm, trả góp doanh nghiệp bắt buộc phải có một trong các hóa đơn, chứng từ đầu vào sau:

- Hợp đồng mua hàng hóa, dịch vụ bằng văn bản của hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp; 

- Hóa đơn GTGT của hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp;

- Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt của hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp. 

(3) Điều kiện về mục đích sử dụng hàng hóa dịch vụ

Trên thực tế, không phải loại hàng hóa, dịch vụ nào doanh nghiệp cũng được khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Căn cứ Điểm b, Khoản 2, Điều 14, Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, quy định về khấu trừ thuế GTGT đầu vào của hàng hóa dịch vụ quy định chỉ được khấu trừ số GTGT đầu vào của hàng hóa, dịch vụ sử dụng cho sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT.

Lưu ý:

- Doanh nghiệp phải hạch toán riêng thuế GTGT đầu vào được khấu trừ và không được khấu trừ; 

- Trường hợp không hạch toán riêng được thì số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ tính theo tỷ lệ % giữa doanh thu của hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT so với tổng doanh thu hàng hóa, dịch vụ bán ra.

Như vậy, doanh nghiệp mua hàng hóa, dịch vụ theo hình thức trả chậm, trả góp từ 5 triệu đồng trở lên được kê khai và khấu trừ thuế GTGT đầu vào nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.

2. Chưa có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt do chưa đến thời điểm thanh toán kê khai thuế thế nào?

Trường hợp chưa có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt do chưa đến thời điểm thanh toán theo hợp đồng, phụ lục hợp đồng thì doanh nghiệp vẫn được khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Tuy nhiên, việc kê khai thuế GTGT được thực hiện theo quy định tại Điều 4, Nghị định số 144/2026/NĐ-CP  như sau:

(1) Trường hợp đến thời điểm thanh toán theo hợp đồng, phụ lục hợp đồng, cơ sở kinh doanh không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt: 

- Doanh nghiệp kê khai, điều chỉnh giảm số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ đối với phần giá trị hàng hóa, dịch vụ không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.

- Thực hiện kê khai, điều chỉnh vào kỳ tính thuế phát sinh nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng, phụ lục hợp đồng. 

(2) Trường hợp sau khi điều chỉnh giảm thuế GTGT đầu vào đối với hàng hóa dịch vụ không có hóa đơn, chứng từ, doanh nghiệp có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt: 

- Doanh nghiệp được kê khai, khấu trừ số thuế GTGT đầu vào đối với phần giá trị hàng hóa, dịch vụ có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.

- Thực hiện kê khai vào kỳ tính thuế có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.

Ví dụ:

Tháng 7/2026 doanh nghiệp mua hàng hóa đầu vào trị giá 100 triệu đồng theo hình thức trả chậm. Hạn thanh toán theo hợp đồng là tháng 10/2026.

- Doanh nghiệp đã kê khai khấu trừ thuế GTGT đầu vào trong tháng 7/2026.

- Đến tháng 10/2026 vẫn chưa thanh toán qua chuyển khoản.

=> Doanh nghiệp phải thực hiện điều chỉnh giảm số thuế GTGT đầu vào đã khấu trừ tại kỳ kê khai thuế tháng 10/2026.

=> Giả sử, tháng 1/2027 doanh nghiệp có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì doanh nghiệp được kê khai, khấu trừ số thuế GTGT đầu vào tại kỳ kê khai thuế tháng 1/2027.

3. Doanh nghiệp cần chuẩn bị giấy tờ gì để được khấu trừ thuế?

Để đảm bảo quyền khấu trừ thuế GTGT đầu vào đối với hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp từ 5 triệu đồng trở lên, doanh nghiệp cần lưu giữ đầy đủ:

- Hợp đồng mua bán hàng hóa, dịch vụ bằng văn bản hoặc Phụ lục hợp đồng (nếu có điều chỉnh thời hạn thanh toán);

- Hóa đơn GTGT hợp pháp;

- Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt khi đến hạn thanh toán;

- Hồ sơ chứng minh hàng hóa, dịch vụ phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh chịu thuế GTGT.

Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp hoàn toàn được khấu trừ thuế GTGT đầu vào đối với hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên.

Tuy nhiên, để đảm bảo quyền lợi về khấu trừ thuế GTGT, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý thời hạn thanh toán theo hợp đồng và thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt đúng quy định.

Việc chuẩn bị đầy đủ hợp đồng, hóa đơn và chứng từ thanh toán sẽ giúp doanh nghiệp bảo vệ lợi ích về thuế, tránh rủi ro khi cơ quan thuế kiểm tra, thanh tra.

Thu Hương.