Thu nhập từ cổ tức là một trong những nguồn thu phổ biến của nhà đầu tư cá nhân khi tham gia góp vốn, mua cổ phần tại doanh nghiệp. Tuy nhiên, không ít cá nhân và đơn vị chi trả vẫn còn lúng túng trong việc xác định nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với cổ tức, dẫn đến kê khai sai hoặc tiềm ẩn rủi ro bị truy thu, xử phạt. Vì vậy, việc nắm rõ những lưu ý quan trọng khi tính thuế TNCN từ cổ tức là cần thiết để đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật hiện hành.

1. Xác định đúng thu nhập chịu thuế từ cổ tức

Theo quy định của pháp luật về thuế, cổ tức bằng tiền hoặc bằng lợi ích khác mà cá nhân nhận được từ việc góp vốn, mua cổ phần tại doanh nghiệp được xác định là thu nhập từ đầu tư vốn và thuộc diện chịu thuế TNCN.

Trường hợp chia cổ tức được chia bằng cổ phiếu sẽ có cách tính thuế TNCN khác với chia cổ tức bằng tiền. Đồng thời, hiện nay chưa phải nộp thuế TNCN tại thời điểm nhận, mà chỉ phát sinh nghĩa vụ thuế khi cá nhân thực hiện chuyển nhượng số cổ phiếu đó.

2. Áp dụng đúng thuế suất và phương pháp tính thuế

Thuế TNCN đối với cổ tức được tính theo thuế suất toàn phần 5%, không áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần và không được giảm trừ gia cảnh.

Công thức tính thuế như sau:

Thuế TNCN phải nộp = Cổ tức thực nhận × Thuế suất 5%

Trong đó, cổ tức thực nhận là số tiền cổ tức trước thuế mà cá nhân được hưởng theo quyết định chia cổ tức của doanh nghiệp.

Lưu ý: Thu nhập từ cổ tức không được cộng gộp với thu nhập từ tiền lương, tiền công để tính thuế theo biểu lũy tiến.

3. Thời điểm khấu trừ và kê khai thuế TNCN

Một điểm quan trọng cần đặc biệt lưu ý là nghĩa vụ khấu trừ thuế TNCN đối với cổ tức thuộc về tổ chức, doanh nghiệp chi trả cổ tức, không phải cá nhân tự kê khai trong đa số trường hợp.

- Thuế TNCN được khấu trừ ngay tại thời điểm chi trả cổ tức cho cá nhân.

- Doanh nghiệp có trách nhiệm kê khai, nộp thuế TNCN thay cho người nhận cổ tức theo kỳ kê khai tháng hoặc quý.

Cá nhân nhận cổ tức không phải quyết toán thuế TNCN đối với khoản thu nhập này, trừ trường hợp có yêu cầu hoàn thuế hoặc phát sinh tình huống đặc biệt theo quy định.

4. Phân biệt cổ tức nhận trong nước và cổ tức nhận từ nước ngoài

Đối với cổ tức nhận từ doanh nghiệp nước ngoài, cá nhân cư trú tại Việt Nam vẫn phải kê khai và nộp thuế TNCN theo quy định trong nước. Trường hợp đã nộp thuế ở nước ngoài, cá nhân có thể được khấu trừ số thuế đã nộp, nhưng không vượt quá mức thuế phải nộp theo luật Việt Nam.

Bên cạnh đó, cá nhân hoặc doanh nghiệp khấu trừ thuế cần lưu trữ chứng từ khấu trừ thuế ở nước ngoài. Điều này giúp cá nhân, doanh nghiệp tránh bị đánh thuế hai lần đồng thời chứng minh hợp pháp khoản tiền thuế đã nộp.

Như vậy, việc nắm rõ những lưu ý khi tính thuế TNCN từ cổ tức không chỉ giúp tuân thủ pháp luật, mà còn hạn chế rủi ro sai sót, truy thu và xử phạt trong quá trình thanh tra, kiểm tra thuế. Đối với cá nhân đầu tư và doanh nghiệp, những lưu ý này là nội dung quan trọng giúp quản lý tài chính và thuế hiệu quả.

Thu Hương.