Trong hoạt động kinh doanh, chuyển khoản là hình thức giao dịch phổ biến giúp kiểm soát dòng tiền minh bạch và thuận tiện. Tuy nhiên, không phải mọi khoản tiền chuyển khoản đều phải kê khai hay nộp thuế. Việc hiểu rõ các trường hợp chuyển khoản không phải nộp thuế là rất quan trọng để hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tuân thủ đúng pháp luật, tránh tình trạng nộp thừa hoặc kê khai sai dẫn đến rủi ro về thuế.

1. Chuyển khoản nhận tiền không liên quan đến hoạt động kinh doanh không phải nộp thuế

Các khoản tiền cá nhân nhận được qua chuyển khoản nhưng không liên quan đến hoạt động kinh doanh sẽ không thuộc diện chịu thuế TNCN hoặc VAT.

Bao gồm: tiền hỗ trợ khó khăn, tiền hiếu hỉ, quà tặng giữa người thân thuộc diện miễn thuế, tiền bồi thường bảo hiểm, hoặc các khoản được tặng cho không mang tính thương mại. Hộ kinh doanh cần phân biệt rõ để tránh nhầm lẫn với doanh thu kinh doanh phải nộp thuế.

2. Chuyển khoản hoàn trả tiền hàng, tiền đặt cọc hoặc thanh lý hợp đồng

Các khoản chuyển khoản mang tính hoàn trả, không làm phát sinh doanh thu thực tế, không được coi là doanh thu tính thuế.

Ví dụ: 

- Hoàn tiền đặt cọc do hủy đơn. 

- Trả lại tiền hàng lỗi hoặc hàng không đúng quy cách.

Đây không phải hoạt động mua bán nên không tính thuế GTGT và thuế TNCN/TNDN theo quy định tại Khoản 1, Điều 2, Thông tư 40/2021/TT-BTC về xác định doanh thu tính thuế của cá nhân kinh doanh và theo Khoản 1, Điều 5, Luật Thuế GTGT quy định về các khoản không phải kê khai, tính thuế.

3. Chuyển khoản nhận hỗ trợ từ Nhà nước hoặc các chương trình phúc lợi

Theo Điểm b, Khoản 1, Điều 3, Luật Thuế TNCN quy định về thu nhập không chịu thuế và Khoản 7, Điều 5, Luật Thuế GTGT quy định về khoản thu tài chính, hỗ trợ từ ngân sách không phải nộp thuế TNCN.

Cụ thể, các hộ kinh doanh, cá nhân nhận được từ Chính phủ, quỹ hỗ trợ khởi nghiệp, chương trình an sinh xã hội hoặc cơ chế hỗ trợ sau thiên tai, dịch bệnh được chuyển khoản trực tiếp đều không phải kê khai thuế. Đây là khoản hỗ trợ phi thương mại, không hình thành doanh thu.

4. Chuyển khoản giữa các tài khoản cá nhân của cùng một chủ thể

Theo Điều 3, Luật Thuế TNCN quy định thu nhập chịu thuế chỉ phát sinh khi có thu nhập thực tế từ hoạt động kinh doanh hoặc dịch vụ.

Công văn hướng dẫn của Tổng cục Thuế về giao dịch nội bộ không làm phát sinh nghĩa vụ thuế (các năm 2020–2024).

Việc cá nhân tự chuyển tiền giữa các tài khoản của mình, hoặc giữa tài khoản chủ hộ và tài khoản người đại diện không cấu thành thu nhập.

Đây chỉ là hoạt động dịch chuyển dòng tiền nội bộ nên không chịu thuế.

5. Chuyển khoản nhận từ thân nhân thuộc diện miễn thuế

Căn cứ vào quy định tại Điểm d, Khoản 1, Điều 4, Luật Thuế TNCN quy định quà tặng, tài sản thừa kế giữa vợ chồng, giữa cha mẹ với con, giữa anh chị em ruột không chịu thuế.

Tiền được chuyển khoản giữa các thành viên gia đình trong phạm vi được miễn thuế TNCN không phải kê khai thuế.

Hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh cần lưu trữ chứng minh quan hệ để tránh rủi ro khi cơ quan thuế kiểm tra.

6. Chuyển khoản không liên quan đến hàng hóa, dịch vụ nên không chịu thuế GTGT

Theo Điều 5, Luật Thuế GTGT quy định về các khoản thu không phải kê khai, không phải tính thuế.

Nếu khoản tiền được chuyển không gắn với việc cung cấp hàng hóa, dịch vụ (ví dụ: thu hộ, chi hộ, chuyển nhượng tài sản không thuộc đối tượng chịu thuế), thì không phải nộp thuế GTGT.

Đây là nhóm phổ biến với hộ kinh doanh khi xử lý các khoản giao dịch không mang tính thương mại.

Trên đây là thông tin về các trường hợp chuyển khoản không phải nộp thuế.

Việc xử lý đúng bản chất dòng tiền cũng là cách xây dựng hoạt động kinh doanh minh bạch, tuân thủ pháp luật và tối ưu nghĩa vụ thuế theo quy định mới nhất.

Do đó, mỗi cá nhân kinh doanh nên thường xuyên cập nhật chính sách thuế, lưu trữ chứng từ đầy đủ và phân loại rõ từng khoản chuyển khoản để an tâm trong quá trình hoạt động.

Thu Hương.