Thuế VAT là một trong những loại thuế quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vận hành và giá bán của hàng hóa, dịch vụ. Thuế VAT ngành ăn uống hiện nay có quy định riêng mà doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần đặc biệt lưu ý đảm bảo tuân thủ pháp luật thuế, tối ưu hóa dòng tiền, giá bán từ đó có các chiến lược kinh doanh phù hợp.

1. Thuế VAT là gì? Quy định về mức thuế VAT tại Việt Nam

Thuế VAT là cách gọi tắt của thuế Giá trị gia tăng, là loại thuế gián thu đánh vào giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát sinh trong quá trình sản xuất, lưu thông và tiêu dùng.

Căn cứ theo Điều 9, Luật Thuế Giá trị gia tăng 2024, thuế VAT được phân chia thành các mức thuế khác nhau theo từng loại hàng hóa dịch vụ. Cụ thể, các mức thuế VAT chính gồm:

- Mức thuế 0%:  áp dụng cho hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu và vận tải quốc tế;

- Mức thuế 5%: áp dụng cho một số mặt hàng, dịch vụ ưu tiên xã hội;

- Mức thuế 10%: áp dụng cho hầu hết hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng trong nước, bao gồm dịch vụ ăn uống (theo quy định trước khi có chính sách giảm thuế).

Thuế VAT ngành ăn uống thuộc loại hàng hóa, dịch vụ áp dụng mức thuế suất 10%. Tuy nhiên, mức thuế này sẽ được Chính phủ điều chỉnh tăng hoặc giảm để phù hợp với chính sách, chiến lược phát triển ngành nghề, kinh tế từng thời kỳ.

2. Quy định mới về mức thuế VAT ngành ăn uống

Ngành dịch vụ ăn uống là một trong những lĩnh vực kinh doanh tiềm năng, thu hút sự quan tâm lớn của các doanh nghiệp và hộ kinh doanh tại Việt Nam.

Các chính sách về thuế VAT đối với dịch vụ ăn uống năm 2026 ảnh hưởng trực tiếp đến chính sách giá, hoạt động kinh doanh cá thể.

Để hỗ trợ doanh nghiệp sau dịch, Quốc hội đã ban hành chính sách giảm thuế VAT từ mức 10% xuống còn 8% cho hầu hết hàng hóa và dịch vụ, bao gồm dịch vụ ăn uống.

Cụ thể, tại Nghị quyết số 204/2025/QH15 ban hành ngày 17/6/2025 và Nghị định 174/2025/NĐ-CP ban hành ngày 30/6/2025 nêu rõ: Giảm 2% thuế VAT từ 01/07/2025 đến 31/12/2026 đối với các  nhóm hàng hóa, dịch vụ quy định tại Khoản 3, Điều 9, Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 (từ 10% còn 8%), trừ một số nhóm hàng hóa, dịch vụ sau: 

- Viễn thông;

- Hoạt động tài chính, ngân hàng;

- Chứng khoán, bảo hiểm;

- Kinh doanh bất động sản;

- Sản phẩm kim loại, sản phẩm khai khoáng (trừ than);

- Sản phẩm hàng hóa và dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (trừ xăng).

Như vậy, từ 01/07/2025 đến 31/12/2026, dịch vụ ăn uống chịu thuế VAT 8% thay vì 10% (trừ một số ngành nghề đặc thù không thuộc phạm vi giảm thuế).

3. Cách tính thuế VAT ngành ăn uống

Việc tính thuế VAT đối với ngành dịch vụ ăn uống phụ thuộc vào phương pháp tính thuế mà doanh nghiệp hoặc cơ sở kinh doanh áp dụng (phương pháp khấu trừ hoặc phương pháp trực tiếp), đồng thời căn cứ vào mức thuế suất đang áp dụng tại thời điểm xuất hóa đơn.

3.1. Tính thuế VAT theo phương pháp khấu trừ thuế

Đối tượng áp dụng tính thuế VAT theo phương pháp khấu trừ thường là doanh nghiệp, hộ kinh doanh thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ theo quy định, áp dụng kê khai thuế theo phương pháp khấu trừ.

Công thức tính thuế VAT phải nộp:

Trong đó:

=> Thuế VAT đầu ra = Doanh thu tính thuế × Thuế suất VAT.

=> Thuế VAT đầu vào = Tổng thuế VAT ghi trên hóa đơn mua hàng hóa, dịch vụ phục vụ hoạt động kinh doanh.

VÍ DỤ:

Nhà hàng A có doanh thu tháng 1/2026 là 300.000.000 đồng với thuế suất VAT là 8% trong đó VAT đầu vào được khấu trừ là 15.000.000 đồng.

Ta có:

=> Thuế VAT đầu ra = 300.000.000 × 8% = 24.000.000 đồng.

=> Thuế VAT phải nộp = 24.000.000 – 15.000.000 = 9.000.000 đồng.

3.2. Tính thuế VAT theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu

Đối tượng áp dụng thường là các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ hoặc các doanh nghiệp không đủ điều kiện áp dụng phương pháp khấu trừ. Tỷ lệ tính thuế VAT đối với dịch vụ ăn uống là 5% trên doanh thu.

Công thức tính:

Trong đó:

- Doanh thu tính thuế VAT là tổng số tiền bán hàng hóa, dịch vụ ghi trên hóa đơn bán hàng, bao gồm các khoản phụ thu và phí thu thêm mà cơ sở kinh doanh được hưởng.

- Phương pháp trực tiếp không được khấu trừ VAT đầu vào.

VÍ DỤ:

Quán ăn B có doanh thu tháng: 100.000.000 đồng => Thuế VAT phải nộp = 100.000.000 × 5% = 5.000.000 đồng.

Như vậy, thuế VAT ngành ăn uống tại Việt Nam đang áp dụng mức giảm từ 10% xuống 8% cho giai đoạn từ 01/07/2025 đến 31/12/2026 theo Nghị quyết của Quốc hội và các hướng dẫn thi hành từ Chính phủ.

Việc cập nhật kịp thời các quy định pháp lý liên quan không chỉ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro về thuế, mà còn tối ưu hóa chi phí và nâng cao tính cạnh tranh trên thị trường. Sau ngày 31/12/2026, nếu không có chính sách gia hạn thêm, dịch vụ ăn uống sẽ quay trở lại mức thuế VAT 10% theo quy định tại Luật Thuế Giá trị gia tăng.

Thu Hương.