Tiền thưởng tết và thưởng hiệu quả công việc là những khoản thu nhập phổ biến được doanh nghiệp chi trả nhằm ghi nhận đóng góp của người lao động và khuyến khích nâng cao năng suất làm việc. Tuy nhiên, bên cạnh việc xác định khoản thưởng có được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp hay không, doanh nghiệp còn phải thực hiện đúng quy định về khấu trừ, kê khai và hạch toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với các khoản thưởng này. Việc hạch toán chính xác không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định pháp luật mà còn hạn chế rủi ro trong quá trình thanh tra, kiểm tra thuế.

1. Tiền thưởng Tết, thưởng hiệu quả công việc có phải chịu thuế TNCN không?

Theo quy định của pháp luật thuế hiện hành, tiền thưởng tết, thưởng hiệu quả công việc, thưởng năng suất, thưởng hoàn thành chỉ tiêu hoặc các khoản thưởng có tính chất tiền lương, tiền công đều được xác định là thu nhập chịu thuế TNCN.

Do đó, khi chi trả các khoản thưởng này, doanh nghiệp có trách nhiệm:

• Tính vào thu nhập chịu thuế của người lao động;
• Thực hiện khấu trừ thuế TNCN theo đúng quy định;
• Kê khai và nộp thuế cho cơ quan thuế;
• Hạch toán đầy đủ các nghiệp vụ phát sinh.

2. Tài khoản hạch toán tiền thưởng tết, thưởng hiệu quả công việc và tài khoản hạch toán thuế TNCN

Khi hạch toán thuế TNCN đối với tiền thưởng tết, thưởng hiệu quả công việc cần lưu ý sử dụng đúng tài khoản hạch toán và xác định chính xác khoản tiền thưởng tết, tiền thưởng hiệu quả công việc trong kỳ tính thuế.

2.1. Tài khoản hạch toán tiền thưởng tết, thưởng hiệu quả công việc

Căn cứ theo Thông tư 99/2025/TT-BTC quy định nguyên tắc kế toán: Tài khoản 334 - Phải trả người lao động dùng để phản ánh các khoản phải trả và tình hình thanh toán các khoản phải trả cho người lao động của doanh nghiệp về tiền lương, tiền công, tiền thưởng, bảo hiểm xã hội trả theo lương và các khoản phải trả khác thuộc về thu nhập của người lao động.

Theo đó, khoản tiền thưởng tết, thưởng hiệu quả công việc cho người lao động được hạch toán vào Tài khoản 334 – Phải trả cho người lao động.

2.2. Tài khoản hạch toán thuế TNCN

Căn cứ theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, kế toán sử dụng Tài khoản 3335 - Thuế thu nhập cá nhân: Phản ánh số thuế thu nhập cá nhân phải nộp, đã nộp và còn phải nộp vào Ngân sách Nhà nước.

3. Hướng dẫn hạch toán thuế TNCN đối với tiền thưởng tết, thưởng hiệu quả công việc

Khi phát sinh khoản thưởng cho người lao động, doanh nghiệp cần thực hiện đồng thời hai nghiệp vụ:

• Ghi nhận chi phí tiền thưởng phải trả cho người lao động;
• Ghi nhận khoản thuế TNCN phải khấu trừ trước khi thanh toán.

Việc hạch toán phải căn cứ vào quyết định thưởng, bảng lương, bảng tính thuế TNCN và các chứng từ thanh toán liên quan.

3.1. Hạch toán tiền thưởng tết, thưởng hiệu quả công việc

Kế toán ghi nhận khoản thưởng phải trả cho người lao động như sau:

a) Khi xác định số tiền thưởng phải chi trả kế toán ghi:

• Nợ TK 642, 641 hoặc 622, 627 (tùy theo bộ phận sử dụng lao động).
• Có TK 334 – Phải trả người lao động.

Ví dụ 1:

Công ty quyết định thưởng Tết cho nhân viên kinh doanh số tiền 100 triệu đồng.

Kế toán ghi nhận:

• Nợ TK 641: 100.000.000 đồng.
• Có TK 334: 100.000.000 đồng.

b) Khi tính thuế TNCN phải khấu trừ từ thu nhập của người lao động kế toán ghi:

• Nợ TK 334.
• Có TK 3335 – Thuế TNCN.

Ví dụ 2:

Từ khoản thưởng và tiền lương của nhân viên, doanh nghiệp xác định số thuế TNCN phải khấu trừ là 12 triệu đồng.

Kế toán ghi nhận:

• Nợ TK 334: 12.000.000 đồng.
• Có TK 3335: 12.000.000 đồng.

Sau nghiệp vụ này, số tiền thực tế người lao động nhận được sẽ giảm tương ứng với số thuế đã khấu trừ.

c) Khi doanh nghiệp thực hiện chi trả tiền thưởng sau khi đã khấu trừ thuế kế toán ghi:

• Nợ TK 334.
• Có TK 111, 112.

Ví dụ 3:

Sau khi khấu trừ 12 triệu đồng thuế TNCN, người lao động thực nhận 88 triệu đồng, kế toán ghi:

• Nợ TK 334: 88.000.000 đồng.
• Có TK 111 hoặc 112: 88.000.000 đồng.

3.2. Hạch toán khi nộp thuế TNCN vào ngân sách nhà nước

1) Khi xác định số thuế thu nhập cá nhân phải nộp khấu trừ tại nguồn tính trên thu nhập chịu thuế của người lao động, ghi:

• Nợ các TK 622, 627, 641, 642,... (thu nhập phải trả người lao động không bao gồm thuế TNCN)
• Nợ TK 334 - Phải trả người lao động (thu nhập phải trả người lao động đã bao gồm thuế TNCN)
• Có TK 333 - Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước (3335).

2) Khi chi trả thu nhập cho các cá nhân bên ngoài, doanh nghiệp phải xác định số thuế TNCN phải nộp tính trên thu nhập không thường xuyên chịu thuế theo từng lần phát sinh thu nhập, ghi:

Trường hợp chi trả tiền thù lao, dịch vụ thuê ngoài,... ngay cho các cá nhân bên ngoài, ghi:

• Nợ các TK 623, 627, 641, 642,... (tổng số phải thanh toán); hoặc
• Nợ TK 353 - Quỹ khen thưởng, phúc lợi (tổng tiền phải thanh toán) (3531)
• Có TK 333 - Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước (3335) (số thuế thu nhập cá nhân khấu trừ tại nguồn)
• Có các TK 111, 112 (số tiền thực trả).

Trường hợp chi chi trả các khoản nợ phải trả cho các cá nhân bên ngoài có thu nhập, ghi:

• Nợ TK 331 - Phải trả cho người bán (tổng số tiền phải trả)
• Có TK 333 - Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước (số thuế thu nhập cá nhân phải khấu trừ)
• Có các TK 111, 112 (số tiền thực trả).

3) Khi nộp thuế thu nhập cá nhân vào Ngân sách Nhà nước thay cho người có thu nhập, ghi:

• Nợ TK 333 - Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước (3335)
• Có các TK 111, 112,...

Ví dụ 4:

Doanh nghiệp nộp 12 triệu đồng thuế TNCN đã khấu trừ, kế toán ghi nhận:

• Nợ TK 3335: 12.000.000 đồng.
• Có TK 112: 12.000.000 đồng.

4. Một số lưu ý khi hạch toán thuế TNCN đối với tiền thưởng

Khi hạch toán tiền thuế TNCN cần lưu ý:

• Xác định đúng thời điểm tính thuế: Tiền thưởng được tính vào thu nhập chịu thuế tại thời điểm doanh nghiệp chi trả hoặc ghi nhận quyền được hưởng của người lao động theo quy định. Theo đó, doanh nghiệp lưu ý tiền thưởng có thể được hạch toán ngay tại kỳ tính thuế hoặc tại kỳ tính thuế tiếp theo tùy theo thời điểm chi trả.
• Tổng hợp vào thu nhập chịu thuế trong kỳ: Tiền thưởng tết và thưởng hiệu quả công việc không được tách riêng để tính thuế mà được cộng chung với tiền lương, tiền công và các khoản thu nhập chịu thuế khác để xác định nghĩa vụ thuế TNCN.
• Đối với lao động thời vụ hoặc hợp đồng dưới 03 tháng: Trường hợp chi trả tiền thưởng cho cá nhân không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng dưới 03 tháng, doanh nghiệp có thể phải khấu trừ thuế TNCN theo tỷ lệ 10% nếu đáp ứng điều kiện theo quy định.
• Đối chiếu số liệu thuế TNCN: Cuối kỳ kế toán, doanh nghiệp cần đối chiếu giữa: Bảng lương; Tờ khai thuế TNCN; Chứng từ nộp thuế; Số dư tài khoản 3335. Việc đối chiếu này giúp phát hiện kịp thời các sai lệch trước khi thực hiện quyết toán thuế.

Trên đây là hướng dẫn hạch toán thuế TNCN đối với tiền thưởng tết, thưởng hiệu quả công việc. Tiền thưởng tết và thưởng hiệu quả công việc là các khoản thu nhập chịu thuế TNCN và cần được doanh nghiệp hạch toán, khấu trừ, kê khai đúng quy định.

Kế toán doanh nghiệp cần thường xuyên cập nhật quy định mới và kiểm soát chặt chẽ quy trình hạch toán thuế TNCN đối với các khoản thưởng phát sinh. Việc thực hiện chính xác các bút toán liên quan đến Tài khoản 334 và 3335 không chỉ giúp doanh nghiệp phản ánh trung thực tình hình tài chính mà còn hạn chế các rủi ro về thuế trong quá trình thanh tra, kiểm tra.

Thu Hương.