Nghị định 253/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 1/7/2026 đã bổ sung nhiều quy định mới liên quan đến căn cứ tính thuế. Việc nắm rõ các khoản được giảm trừ thuế TNCN mới theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP không chỉ giúp người nộp thuế xác định đúng số thuế phải nộp mà còn bảo đảm quyền lợi hợp pháp, hạn chế sai sót trong quá trình kê khai, quyết toán thuế.

1. Các khoản được giảm trừ thuế TNCN theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP

Theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP, thu nhập tính thuế từ tiền lương, tiền công được xác định bằng thu nhập chịu thuế trừ đi các khoản giảm trừ theo quy định. Có 5 khoản giảm trừ bao gồm giảm trừ gia cảnh, giảm trừ các khoản đóng bảo hiểm, giảm trừ các khoản bảo hiểm hưu trí bổ sung, giảm trừ các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo khuyến học và giảm trừ các khoản chi cho y tế, giáo dục - đào tạo.

1.1. Giảm trừ gia cảnh

Giảm trừ gia cảnh là số tiền được trừ vào thu nhập chịu thuế trước khi tính thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của người nộp thuế là cá nhân cư trú; áp dụng đối với người nộp thuế và người phụ thuộc đăng ký giảm trừ thuế.

Theo quy định tại Khoản 1, Điều 10, của Luật Thuế thu nhập cá nhân và hướng dẫn chi tiết tại Điều 47, Nghị định 253/2026/NĐ-CP mức giảm trừ gia cảnh như sau:

• Giảm trừ đối với bản thân người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm).
• Giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng.

Lưu ý:

• Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế.
• Người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ khi đáp ứng đầy đủ điều kiện và đã thực hiện đăng ký theo quy định của pháp luật về thuế.

Chính phủ căn cứ biến động của giá cả, thu nhập bình quân sẽ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định mức giảm trừ gia cảnh để phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ.

1.2. Các khoản đóng bảo hiểm bắt buộc và tự nguyện

Căn cứ theo hướng dẫn tại Khoản 2, Điều 46, Nghị định 253/2026/NĐ-CP, người lao động được trừ khỏi thu nhập chịu thuế TNCN các khoản bảo hiểm bao gồm:

• Bảo hiểm xã hội; Bảo hiểm y tế; Bảo hiểm thất nghiệp;
• Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp đối với một số ngành, nghề phải tham gia bảo hiểm bắt buộc;
• Các khoản đóng góp BHXH, BHYT tự nguyện theo Luật Bảo hiểm xã hội và Luật Bảo hiểm y tế;
• Các khoản mua bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ.

Mức đóng góp tham gia mua bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ được trừ ra khỏi thu nhập khi xác định thu nhập tính thuế tổng tối đa không quá 03 triệu đồng/tháng, bao gồm cả số tiền do người sử dụng lao động đóng cho người lao động và cả số tiền do người lao động tự đóng (nếu có).

Ngoài ra, để được giảm trừ các khoản bảo hiểm này phải được trích nộp đúng quy định và có chứng từ hợp lệ.

1.3. Khoản đóng bảo hiểm hưu trí bổ sung

Bảo hiểm hưu trí bổ sung là loại hình bảo hiểm mang tính chất tự nguyện, hoạt động theo nguyên tắc thị trường, nhằm bổ sung cho chế độ hưu trí trong BHXH bắt buộc, có cơ chế tạo lập quỹ từ đóng góp của người sử dụng lao động hoặc của người sử dụng lao động và người lao động (theo Khoản 5, Điều 3, Luật bảo hiểm xã hội năm 2024 ).

Theo quy định mới, người lao động được giảm trừ đối với khoản đóng bảo hiểm hưu trí bổ sung đáp ứng điều kiện theo quy định của pháp luật. Đây là chính sách nhằm khuyến khích người lao động chủ động chuẩn bị nguồn thu nhập khi về hưu và góp phần phát triển hệ thống an sinh xã hội.

1.4. Các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học

Theo hướng dẫn tại Khoản 1, Điều 49, Nghị định 253/2026/NĐ-CP, các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo được tính là khoản giảm trừ thuế TNCN bao gồm:

• Khoản đóng góp vào các tổ chức, cơ sở chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, người tàn tật, người già không nơi nương tựa;
• Khoản đóng góp vào các quỹ từ thiện, quỹ nhân đạo, quỹ khuyến học;
• Khoản đóng góp vào các tổ chức có chức năng huy động tài trợ được thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật.

Điều kiện để các khoản chi được giảm trừ:

• Tổ chức, cơ sở và các quỹ từ thiện, nhân đạo, khuyến học phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép thành lập hoặc công nhận, hoạt động vì mục đích từ thiện, nhân đạo, khuyến học, không vì mục tiêu lợi nhuận.
• Các khoản đóng góp phải có bản chụp chứng từ thu hợp pháp của tổ chức, cơ sở và các quỹ hoặc chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt qua tổ chức tín dụng. Hóa đơn, chứng từ để được giảm trừ phải thể hiện thông tin của người nộp thuế hoặc người phụ thuộc của người nộp thuế.

1.5.  Các khoản chi cho y tế, giáo dục - đào tạo

Theo Khoản 1, Điều 49, Nghị định 253/2026/NĐ-CP người nộp thuế là cá nhân cư trú được giảm trừ vào thu nhập chịu thuế trước khi tính thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công các khoản chi cho y tế, giáo dục - đào tạo của người nộp thuế và người phụ thuộc của người nộp thuế, bao gồm:

• Các khoản chi cho khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở y tế trong nước thuộc phạm vi danh mục do bảo hiểm y tế chi trả tổng không quá 23 triệu đồng/năm;
• Các khoản chi cho giáo dục - đào tạo tại cơ sở giáo dục - đào tạo trong nước tổng không quá 24 triệu đồng/năm.
• Hóa đơn, chứng từ để được giảm trừ phải thể hiện thông tin của người nộp thuế hoặc người phụ thuộc của người nộp thuế.

2. Điểm mới về các khoản giảm trừ theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP

So với các quy định trước đây, Nghị định 253/2026/NĐ-CP có một số nội dung mới đáng chú ý:

• Quy định cụ thể hơn về căn cứ xác định các khoản được giảm trừ khi tính thu nhập tính thuế (VD: đối tượng người phụ thuộc được tính giảm trừ, quy định điều kiện để được giảm trừ với từng trường hợp cụ thể).
• Đồng bộ với Luật Thuế thu nhập cá nhân và các văn bản mới về giảm trừ gia cảnh.
• Bổ sung, hướng dẫn rõ hơn đối với khoản đóng bảo hiểm hưu trí bổ sung.
• Hoàn thiện quy định về hồ sơ chứng minh người phụ thuộc theo các văn bản hướng dẫn mới.

Các quy định mới về giảm trừ thuế TNCN được bổ sung đã tạo thuận lợi cho cơ quan chi trả thu nhập và cá nhân trong quá trình kê khai, quyết toán thuế.

3. Người nộp thuế cần lưu ý gì?

Để được hưởng đầy đủ các khoản giảm trừ theo quy định mới, người nộp thuế cần lưu ý:

• Đăng ký người phụ thuộc đúng thời hạn.
• Lưu giữ đầy đủ chứng từ đóng bảo hiểm, quỹ hưu trí và các khoản đóng góp được giảm trừ.
• Kiểm tra chính xác thông tin định danh của người phụ thuộc trước khi kê khai.
• Thực hiện quyết toán thuế đúng thời hạn để tránh mất quyền lợi giảm trừ.
• Thường xuyên cập nhật các văn bản hướng dẫn mới của cơ quan thuế nhằm bảo đảm việc kê khai đúng quy định.

Trên đây cập nhật về các khoản được giảm trừ thuế TNCN mới theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ tháng 7/2026. Trong bối cảnh nhiều quy định mới về thuế thu nhập cá nhân đã có hiệu lực từ năm 2026, người lao động và doanh nghiệp nên thường xuyên cập nhật chính sách, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh các khoản giảm trừ và thực hiện kê khai, quyết toán thuế đúng quy định để hạn chế rủi ro pháp lý cũng như bảo đảm tối đa quyền lợi về thuế.

Thu Hương.