Người lao động có nhiều nguồn thu nhập làm phát sinh nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân (TNCN) phức tạp hơn so với trường hợp chỉ có một nguồn thu nhập. Đặc biệt, khi đến kỳ quyết toán thuế, nhiều cá nhân băn khoăn về việc có phải tự quyết toán hay không, cách tổng hợp thu nhập như thế nào và cần chuẩn bị những hồ sơ gì? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ các quy định mới nhất về quyết toán thuế TNCN đối với người lao động có nhiều nguồn thu nhập cho kỳ tính thuế 2026.

1. Như thế nào là cá nhân có nhiều nguồn thu nhập?

Trong lĩnh vực tài chính - thuế, cá nhân có nhiều nguồn thu nhập được hiểu là cá nhân phát sinh thu nhập từ hai nguồn trở lên trong cùng một kỳ tính thuế (thường là một năm dương lịch). Các nguồn thu nhập có thể từ nhiều đơn vị chi trả khác nhau hoặc từ nhiều hoạt động tạo ra thu nhập khác nhau.

Trường hợp có nhiều nguồn thu nhập thuộc thu nhập tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN) thường gặp ở những người lao động vừa có công việc chính (làm tại doanh nghiệp, đơn vị) lại vừa có thêm các khoản thu nhập ngoài lương từ nhiều công việc khác (môi giới, cộng tác, bán hàng, tư vấn, kinh doanh dịch vụ…).

2. Trách nhiệm quyết toán thuế TNCN của người lao động có nhiều nguồn thu nhập

Theo Công văn số 1296/CT-NVT ban hành ngày 4/3/2026 hướng dẫn quyết toán thuế TNCN đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công thì cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công từ hai nơi trở lên mà không đáp ứng điều kiện được ủy quyền quyết toán theo quy định thì phải trực tiếp khai quyết toán thuế TNCN với cơ quan thuế nếu có số thuế phải nộp thêm hoặc có số thuế nộp thừa đề nghị hoàn hoặc bù trừ vào kỳ khai thuế tiếp theo.

Như vậy, người lao động thường phải tự quyết toán thuế nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

• Có thu nhập từ hai nơi trở lên trong năm và không đáp ứng điều kiện ủy quyền quyết toán;
• Có thu nhập vãng lai đã bị khấu trừ thuế nhưng muốn xác định lại nghĩa vụ thuế;
• Có số thuế nộp thừa và có nhu cầu hoàn thuế;
• Có số thuế phải nộp thêm sau khi tổng hợp toàn bộ thu nhập trong năm;
• Thay đổi nơi làm việc trong năm và phát sinh thu nhập tại nhiều đơn vị chi trả.

Ví dụ:

Trong năm 2026, anh A làm việc tại Công ty X từ tháng 1 đến tháng 6, sau đó chuyển sang Công ty Y từ tháng 7 đến tháng 12. Đồng thời, anh A còn nhận thêm thu nhập từ hoạt động đào tạo trực tuyến.

Trường hợp này, anh A cần tổng hợp toàn bộ thu nhập từ các nguồn để xác định nghĩa vụ thuế và thực hiện quyết toán theo quy định.

3. Nguyên tắc xác định thu nhập tính thuế khi quyết toán thuế

Khi quyết toán thuế TNCN, người lao động phải tổng hợp toàn bộ các khoản thu nhập chịu thuế phát sinh trong năm, bao gồm:

• Tiền lương, tiền công, tiền thù lao
• Tiền thưởng, hoa hồng;
• Thu nhập từ hoạt động tư vấn;
• Các khoản thu nhập khác thuộc diện chịu thuế từ tiền lương, tiền công.

Sau đó, cá nhân được trừ các khoản được phép giảm trừ theo quy định như:

• Giảm trừ gia cảnh cho bản thân: Từ kỳ tính thuế năm 2026 là 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm);
• Giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc: là 6,2 triệu đồng/tháng;
• Các khoản bảo hiểm bắt buộc: BHXH, BHYT, BHTN
• Khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học đủ điều kiện (nếu có).

Phần thu nhập còn lại sẽ được dùng để xác định số thuế phải nộp theo biểu thuế lũy tiến từng phần. Đối với kỳ tính thuế năm 2026, kể từ ngày 01/01/2026, theo Luật Thuế TNCN 2025, thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú được áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần gồm 05 bậc thuế.

Lưu ý:

Đối với các khoản thu nhập chịu thuế TNCN khác (ngoài thu nhập từ kinh doanh và tiền lương, tiền công) sẽ được tách riêng khi xác định thuế TNCN phải nộp.

4. Hướng dẫn quyết toán thuế TNCN đối với người lao động khi có nhiều nguồn thu nhập

Căn cứ pháp lý: Nghị định 373/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 (sửa đổi, bổ sung Nghị định 126/2020/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Quản lý thuế).

Cá nhân cài đặt, sử dụng ứng dụng eTax Mobile có thể tra cứu thông tin thu nhập và nghĩa vụ thuế đã được tổ chức trả thu nhập kê khai trong năm. Trên cơ sở đó, hệ thống hỗ trợ xác định cá nhân có thuộc diện phải trực tiếp quyết toán thuế TNCN hay không.

4.1. Hồ sơ quyết toán thuế TNCN đối với người có nhiều nguồn thu nhập

Căn cứ theo Mục 9, Phụ lục 1, Danh mục hồ sơ khai thuế ban hành kèm theo Nghị định 373/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 14/2/2026) quy định hồ sơ khai thuế TNCN đối với cá nhân khai quyết toán thuế TNCN trực tiếp với cơ quan thuế như sau:

Lưu ý:

Các trường hợp không cần cung cấp chứng từ chứng minh số thuế đã khấu trừ:

• Trường hợp tổ chức trả thu nhập thực hiện chuyển dữ liệu chứng từ khấu trừ thuế TNCN điện tử đến cơ quan thuế người nộp thuế không cần nộp bản sao các chứng từ chứng minh số thuế đã khấu trừ.
• Trường hợp tổ chức trả thu nhập không cấp chứng từ khấu trừ thuế cho cá nhân do tổ chức trả thu nhập đã chấm dứt hoạt động thì cơ quan thuế căn cứ cơ sở dữ liệu của ngành Thuế để xem xét xử lý hồ sơ quyết toán thuế cho cá nhân.

4.2. Hình thức nộp hồ sơ quyết toán thuế TNCN

Hiện nay, cơ quan thuế đã triển khai các ứng dụng và dịch vụ điện tử hỗ trợ kê khai, nộp hồ sơ trực tuyến. Cá nhân có thể thực hiện quyết toán thông qua các hệ thống sau:

• Hệ thống Thông tin giải quyết thủ tục hành chính Cục Thuế - Bộ Tài chính: dichvucong.gdt.gov.vn.
• Ứng dụng eTax Mobile.
• Cổng Dịch vụ công Quốc gia.

4.3. Cơ quan thuế tiếp nhận hồ sơ quyết toán thuế TNCN

Nơi nộp hồ sơ quyết toán thuế thu nhập cá nhân thực hiện theo hướng dẫn cụ thể tại Khoản 8, Điều 11, Nghị định số 126/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 của Chính phủ (được sửa đổi, bổ sung bởi Điều 3, Nghị định số 373/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025).

Trường hợp cá nhân khai và nộp tờ khai quyết toán thuế TNCN trực tuyến thì hệ thống tự động hỗ trợ xác định cơ quan thuế quyết toán dựa trên thông tin liên quan đến nghĩa vụ thuế phát sinh trong năm do tổ chức, cá nhân kê khai.

Trường hợp cá nhân nộp hồ sơ khai quyết toán thuế TNCN không đúng quy định nêu trên thì cơ quan thuế nơi đã tiếp nhận hồ sơ của cá nhân đó căn cứ thông tin trên hệ thống cơ sở dữ liệu ngành thuế hỗ trợ chuyển hồ sơ đến cơ quan thuế quản lý trực tiếp tổ chức trả thu nhập để thực hiện quyết toán thuế thu nhập cá nhân theo quy định pháp luật.

Nguyên tắc xác định nơi nộp hồ sơ được quy định như sau:

5. Thời hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế TNCN

Đối với các nhân có nhiều nguồn thu nhập và tự quyết toán thuế TNCN với cơ quan thuế thì

• Thời hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ 04 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch.
• Trường hợp thời hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế trùng với ngày nghỉ theo quy định thì thời hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế được tính là ngày làm việc tiếp theo của ngày nghỉ đó theo quy định của Bộ luật Dân sự.

Lưu ý: Đối với cá nhân thuộc diện phải trực tiếp quyết toán và có số thuế phải nộp thêm, cần lưu ý thực hiện nộp hồ sơ và nộp đủ số thuế phải nộp trong thời hạn quy định để tránh phát sinh tiền chậm nộp theo quy định của pháp luật. Việc chủ động thực hiện đúng thời hạn sẽ giúp cá nhân hạn chế rủi ro vi phạm và đảm bảo quá trình quyết toán diễn ra thuận lợi.

Tuy nhiên, trước thời điểm quyết toán, số lượng hồ sơ nộp tăng cao, tập trung vào những ngày cuối cùng của thời hạn nộp, có thể dẫn đến tình trạng quá tải hệ thống hoặc chậm xử lý hồ sơ; để chủ động trong việc kê khai và tránh rủi ro nộp chậm tờ khai, đề nghị cá nhân, tổ chức trả thu nhập thực hiện nộp hồ sơ sớm, không chờ đến sát thời hạn.

6. Một số lưu ý quan trọng khi quyết toán thuế TNCN

Khi tự quyết toán thuế TNCN cần lưu ý:

• Chỉ được đăng ký giảm trừ gia cảnh cho bản thân tại một nơi: Người lao động chỉ được tính giảm trừ gia cảnh cho bản thân tại một đơn vị chi trả thu nhập trong cùng một thời điểm.
• Lưu giữ đầy đủ chứng từ khấu trừ thuế: Đây là căn cứ quan trọng để chứng minh số thuế đã nộp và xác định số thuế còn phải nộp hoặc được hoàn.
• Yêu cầu đơn vị chi trả thu nhập cấp chứng từ khấu trừ thuế TNCN: Nên yêu cầu cấp ngày sau khi thực hiện khấu trừ thuế TNCN.
• Chủ động rà soát dữ liệu thu nhập: Kiểm tra và đối chiếu thông tin thu nhập từ các nguồn khác nhau nhằm bảo đảm số liệu kê khai chính xác, tránh phát sinh sai sót hoặc phải điều chỉnh hồ sơ.
• Nên hoàn thuế nếu có: Nếu số thuế thực tế phải nộp thấp hơn nhiều so với số thuế đã khấu trừ thì người lao động nên đề nghị cơ quan thuế hoàn lại phần thuế nộp thừa theo quy định để đảm bảo thu nhập.

Từ ngày 01/7/2026, Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 chính thức có hiệu lực với nhiều nội dung mới liên quan đến:

• Điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh;
• Sửa đổi biểu thuế lũy tiến từng phần;
• Đơn giản hóa thủ tục đăng ký người phụ thuộc;
• Đẩy mạnh quản lý thuế điện tử và kết nối dữ liệu thu nhập.

Người lao động có nhiều nguồn thu nhập cần thường xuyên cập nhật các quy định mới để thực hiện quyết toán thuế chính xác, đầy đủ và bảo đảm quyền lợi của mình.

Thực hiện quyết toán thuế TNCN đối với người lao động có nhiều nguồn thu nhập là nghĩa vụ quan trọng nhằm xác định chính xác số thuế phải nộp hoặc được hoàn trong năm.

Việc chủ động tổng hợp thu nhập, lưu giữ chứng từ khấu trừ thuế và cập nhật các quy định mới sẽ giúp người lao động thực hiện quyết toán thuận lợi, tránh các rủi ro về thuế và bảo đảm tối đa quyền lợi hợp pháp của mình.

Thu Hương.